ناصر خسرو

112

جامع الحكمتين ( فارسى )

ايشان گفتيم « 1 » ، بر آسمان دين نيز هفت نورست مشهور از آدم و نوح و ابراهيم و موسى و عيسى و محمّد و خداوند قيامت - على ذكره و عليهم السلام . - و اين برهانى منطقيست بمقدّمات خلفى : « 2 » قوله : « وَ ما يَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ . » « 3 » . XI ( اندر دهر و حقّ و سرور و حيات روزگذار و كمال و غيبت ) بيت 10 - 11 نخست دهر ، چه چيز است دهر و حقّ و سرور * و باز برهان آنكه حيات روزگذار « 4 » ؟ كمال و غيبت ، وين از همه شريف‌تر است * كه چاره باشد آنجا كجا نيايد چار . ( 108 ) اندرين دو بيت شش سؤالست ، همه مجهول : يكى دهر ، و ديگر حقّ ، و سه ديگر سرور . همىگويد : برهان « 5 » برين كه گفتيم حيات روز گذارست ، و حيات روز گذار نيز ( كه ) سؤال چهارمست ، مجهول است ، بدين لفظ كو گفتست ؛ و پنجم كمال « 6 » ، و ششم غيبت . ( 109 ) و جواب فلسفى ازين سؤالها نخست مر دهر راست « 7 » كه گفت : دهر بقاء مطلق است مر ارواح مجرّد را كآن به زير « 8 » اجسام نيست ، و مر آن را فساد و فنا نيست . و نيز گفتند « 9 » كه « دهر بقاء « 10 » زنده دارندهء ذات

--> ( 1 ) گفتيم : گفتم A ( 2 ) خلفى : خلقى A ( 3 ) سورهء 29 ( العنكبوت ) آيهء 42 ( 4 ) آنكه حيات روزگذار : در صفحهء 20 « آنكه حيات زودگذار » نوشته شد ، و « آنكه حيات روزگذار » طبق نسخه ارجح مىنمايد ( 5 ) برهان : بركان A ( 6 ) كمال : كمان A ( 7 ) مر دهر راست : مر دهر است A ( 8 ) به زير A : برين R ( 9 ) گفتند A : گفته‌اند R ( 10 ) بقاء A : - R